Trang chủ Biển, Đảo quê hương Bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc là trách nhiệm của tất cả chúng ta

Bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc là trách nhiệm của tất cả chúng ta

Lợi dụng tình hình kinh tế, chính trị, quân sự phức tạp trên thế giới, ngày 2-5-2014, Trung Quốc đã đơn phương hạ đặt trái phép giàn khoan nước sâu thăm dò dầu khí Hải Dương - 981 ở vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, vi phạm nghiêm trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam, ngang nhiên thách thức dư luận, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, coi thường Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOC 1982), phá bỏ những thỏa thuận, cam kết trong Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) giữa Trung Quốc và các nước ASEAN mà họ đã ký năm 2011. Mặc dù hiện nay Trung Quốc đã rút giàn khoan ra khỏi vùng biển Việt Nam, nhưng chúng ta vẫn phải luôn luôn nâng cao cảnh giác sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống mới trên Biển Đông, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của đất nước.

Việc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương - 981 vào sâu hơn 80 hải lý thuộc vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, tính từ đường cơ sở ven bờ lục địa Việt Nam mà Nhà nước ta đã công bố theo đúng UNCLOC 1982, ở tọa độ cách đảo Lý Sơn của Việt Nam chỉ 119 hải lý và cách đảo Tri Tôn 18 hải lý về phía nam là nhằm thực hiện mưu đồ hiện thực hóa yêu sách vô lý về đường lưỡi bò, từng bước biến tham vọng độc chiếm Biển Đông thành hiện thực nếu như sự kiện này “êm xuôi, trót lọt”, liều “thuốc thử” này hiệu nghiệm.

Trong thời gian Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương - 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, chính phủ, nhân dân nhiều nước và tổ chức quốc tế, nhất là 90 triệu con tim, khối óc con dân Việt Nam và người Việt Nam ở nước ngoài đều hướng về Biển Đông, hướng về đồng bào, các chiến sĩ đang làm nhiệm vụ; cực lực lên án, phản đối quyết liệt những hành động khiêu khích, gây nguy hiểm và nguy cơ châm ngòi nổ cho các hoạt động quân sự trên Biển Đông, gây mất ổn định, hòa bình, hợp tác, phát triển của khu vực châu Á - Thái Bình Dương; đe dọa nghiêm trọng an ninh, an toàn hàng hải, an ninh của khu vực ASEAN của Trung Quốc.

Rõ ràng, chính sách, yêu sách của Trung Quốc về đường lưỡi bò chín đoạn, nay là mười đoạn, vẽ lại bản đồ là vô căn cứ, không có cơ sở pháp lý, đạo lý và nó đang gây nên tình hình căng thẳng trên Vịnh Bắc Bộ và Biển Đông, đe dọa đến nền hòa bình, an ninh, phát triển của Việt Nam và một số nước trong khu vực ASEAN, cũng như an ninh, an toàn hàng hải quốc tế. Về bản chất, Trung Quốc đang lợi dụng tình hình chính trị, quân sự thế giới với những bất đồng quan điểm, đối nghịch lợi ích của các quốc gia để thử khả năng “áp đặt một nguyên trạng mới”, tạo ra “sự đã rồi” trên Biển Đông, áp đặt chúng ta phải thỏa hiệp, chấp nhận “cùng khai thác” trên vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam. Đây là một sự thay đổi lớn về mặt chiến thuật của Trung Quốc với ý đồ rất thâm độc. Vì vậy, họ đã chủ động đưa hơn 120 tàu các loại, trong đó có nhiều tàu quân sự, máy bay và các thiết bị hiện đại để hộ tống giàn khoan Hải Dương - 981. Mỗi việc làm, từng bước đi của họ đã được tính toán kỹ lưỡng với một kế hoạch chi tiết, dàn dựng rất công phu. Khi các tàu Kiểm ngư và Cảnh sát biển Việt Nam ra thông báo, ngăn chặn, thì ngay lập tức họ đã dùng các tàu lớn áp sát, chĩa vòi rồng phun nước tốc độ mạnh vào các tàu của ta, đặc biệt là dùng tàu lớn đâm thẳng vào tàu của Kiểm ngư, tàu Cảnh sát biển Việt Nam đang làm nhiệm vụ chấp pháp trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, làm nhiều tàu của ta hư hỏng, thậm chí họ còn ngang nhiên đâm chìm tàu cá của ta đang đánh bắt trong vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam, làm nhiều cán bộ, nhân viên kiểm ngư và ngư dân của ta bị thương. Đây không phải là các vụ va chạm thông thường như phía Trung Quốc biện hộ mà là hành vi bạo lực, cố tình tạo cớ để lợi dụng tấn công lực lượng kiểm ngư, cảnh sát biển và ngư dân Việt Nam khai thác ở các ngư trường trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình.

Với nhiều lý do khác nhau, sau gần 2 tháng rưỡi hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương - 981, trước cơn bão số 2, Trung Quốc đã rút giàn khoan ra khỏi vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam. Cộng đồng quốc tế và nhân dân Việt Nam đã ngay lập tức yêu cầu Trung Quốc không tái phạm sai lầm, không đưa giàn khoan vào vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam, không gây thêm các hành vi trái phép khác, giữ nguyên trạng và trả lại sự bình yên cho Biển Đông và nhân dân Việt Nam. Mọi vấn đề liên quan đến Biển Đông cần được hai bên thảo luận, giải quyết theo phương pháp hòa bình, đối thoại và tôn trọng lẫn nhau, phù hợp với luật pháp quốc tế. Việt Nam yêu cầu Trung Quốc thực hiện nghiêm túc các cam kết, thỏa thuận mà DOC đã xác định, đề nghị các nước ASEAN và cộng đồng quốc tế khẩn trương xây dựng và thực thi COC.

Chúng ta đã bình tĩnh, sáng suốt và dũng cảm xử lý các tình huống xảy ra, kể cả hành động ngang ngược, dùng các tàu lớn đâm thẳng vào các tàu cá, các tàu Kiểm ngư, Cảnh sát biển Việt Nam; khôn khéo, sáng tạo, mau lẹ áp sát giàn khoan Hải Dương - 981 để tuyên truyền pháp lý, đạo lý, giúp Trung Quốc nhận ra sai lầm của họ, rút giàn khoan khỏi vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, không làm phức tạp thêm tình hình trên Biển Đông.

Hơn ai hết, chúng ta rất hiểu giá trị của hòa bình, rất cần sự ổn định chính trị để phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ thành quả cách mạng, nhưng chúng ta không bao giờ đổi đất, chủ quyền biển, đảo để lấy một thứ hòa bình, hữu nghị viễn vông, phi thực tế. Chúng ta đã phải trải qua hai cuộc chiến tranh đầy gian khổ, hy sinh chống thực dân, đế quốc, chúng ta rất quý trọng hòa bình mà hàng triệu người dân, chiến sĩ quân đội ta đã hy sinh, phải đổi bằng xương máu mới có được. Chúng ta đã hết sức kiềm chế và sẽ tiếp tục kiên định, bình tĩnh, kiềm chế trong khuôn khổ cho phép, không làm điều gì vượt quá mức cần thiết làm phức tạp thêm tình hình để Trung Quốc lợi dụng, tạo cớ thực hiện những hành vi sai trái nguy hiểm. Tuy nhiên, cần khẳng định rõ rằng, sự kiềm chế, chịu đựng của chúng ta cũng chỉ có giới hạn. Chúng ta sẽ biết phải làm gì và khi nào thì hành động và hành động như thế nào để bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; kiên quyết không bao giờ để mất một tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ, trách nhiệm cao cả của mỗi công dân Việt Nam.

Trong mọi tình huống, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ta cần hết sức bình tĩnh, đoàn kết xung quanh Đảng, Nhà nước, sáng suốt đưa ra những giải pháp cần thiết nhất, thích hợp nhất để giữ vững sự ổn định chính trị, bảo vệ thành quả cách mạng, nền hòa bình và kết quả của 30 năm đổi mới. Mọi hành vi bột phát, manh động không những không giải quyết được vấn đề mà nhiều khi lại làm phức tạp thêm tình hình. Bên cạnh việc đề cao cảnh giác, động viên các lực lượng Cảnh sát biển, Kiểm ngư Việt Nam thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, cần động viên ngư dân bám biển, vươn khơi, tiếp tục khai thác, đánh bắt thủy sản; tránh đụng độ, gây xung đột với tàu Trung Quốc, bảo vệ ngư trường truyền thống ông cha ta để lại.

Mặt khác, chúng ta cần phải đẩy mạnh hơn nữa đấu tranh ngoại giao, nêu rõ mưu đồ của Trung Quốc, làm cho dư luận quốc tế đứng về phía chúng ta, đồng tình, ủng hộ chúng ta, bảo vệ lẽ phải, công lý, hòa bình và phát triển. Các văn bản của Việt Nam về hành động phi lý, đơn phương của Trung Quốc ở Biển Đông cần tiếp tục gửi lên Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế. Việt Nam cần chủ động phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN cùng nhau bàn bạc, tìm ra giải pháp khả thi nhất để giải quyết vấn đề mới nảy sinh ở Biển Đông, phải coi vấn đề mới nảy sinh ở Biển Đông do Trung Quốc gây ra là một trong những vấn đề nghị sự quan trọng bậc nhất của các hội nghị ASEAN. Trên cơ sở đó, thống nhất lập trường, quan điểm xây dựng bộ ứng xử COC thay cho DOC hiện nay; ra Thông báo của ASEAN yêu cầu Trung Quốc thực hiện nghiêm túc Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982; không được hạ đặt giàn khoan trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, trả lại sự ổn định, bình yên và lập lại nguyên trạng của Biển Đông. Đây là cơ sở để xây dựng một cộng đồng ASEAN thịnh vượng, hòa bình, phát triển.

Trung Quốc đã mắc sai lầm nghiêm trọng thì chúng ta, nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới và cộng đồng quốc tế phải có trách nhiệm giúp họ khắc phục sai lầm do chính họ gây nên. Đó là một trong những phương cách hữu hiệu để bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc trong bối cảnh tình hình hiện nay.

Đại tá, PGS. TS. Nguyễn Bá Dương

Viện trưởng Viện Khoa học Xã hội Nhân văn 

Bộ Quốc phòng