Trang chủ Bản anh hùng ca quan hệ Việt - Lào Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII

Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XII

Trong suốt hơn 80 năm hình thành và phát triển, Đảng ta luôn đặc biệt coi trọng công tác xây dựng Đảng. Bước vào thời kỳ mới, công tác xây dựng Đảng được xác định là nhiệm vụ then chốt, nhằm xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch vững mạnh.

Xay dung DangĐH XII

1. Đại hội XII - từ tổng kết 30 năm đổi mới đến những đột phá mới để phát triển

Đại hội XII đem lại cho toàn Đảng toàn dân niềm cổ vũ to lớn và động lực chính trị - tinh thần mạnh mẽ để đưa sự nghiệp đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa vì “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” lên một tầm cao mới, đạt được những thành tựu mới, thực hiện những đột phá mới, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hiện đại hóa đất nước như Nghị quyết Đại hội đã chỉ ra.

Đại hội XII của Đảng diễn ra khi công cuộc đổi mới đã đi qua một chặng đường lịch sử 30 năm. Trong khoảng thời gian đó, dưới sự lãnh đạo đúng đắn và sáng tạo của Đảng, với sức mạnh của toàn dân tộc, sức lao động bền bỉ, nỗ lực vượt qua khó khăn, thử thách của toàn dân, nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Chúng ta đã đạt được hai bước ngoặt lớn: thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng từ giữa thập niên 80 của thế kỷ trước, tạo tiền đề thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa; thoát khỏi tình trạng lạc hậu, kém phát triển, trở thành một trong những nước đang phát triển đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tạo nền tảng đưa nước ta thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại.

Nhờ đổi mới tư duy, nhất là tư duy kinh tế, tư duy về phát triển và đổi mới mô hình phát triển, Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ kinh tế thị trường, từng bước xác lập và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển. Nhờ đổi mới và hội nhập, thế và lực của Việt Nam đã mạnh lên hơn nhiều so với trước đổi mới. Nhờ đổi mới, Việt Nam đã đón và tận dụng được nhiều thời cơ đồng thời vượt qua được nhiều thách thức, tích lũy được nhiều kinh nghiệm và bài học, từng bước trưởng thành trên con đường phát triển như hiện nay. Dù còn nhiều khó khăn và hạn chế, dù còn tồn tại không ít những yếu kém, khiếm khuyết trong lãnh đạo, quản lý, cùng những bất cập, những vấn đề phát sinh trong thực tiễn đổi mới và hội nhập mà Đảng, Nhà nước và nhân dân ta vẫn cần phải nỗ lực không ngừng để vượt qua, song nhìn vào bức tranh toàn cảnh của nước ta, sự phát triển tích cực và triển vọng tươi sáng vẫn là gam màu chủ đạo. Đời sống của người dân trong nước được cải thiện rõ rệt cả về vật chất lẫn tinh thần. Bộ mặt đất nước từng ngày thay da đổi thịt nhờ thành quả của công cuộc đổi mới. Đồng bào ta sinh sống, làm ăn lâu ngày ở nước ngoài khi hồi hương, bạn bè quốc tế đến thăm đều cảm nhận được sự phát triển của đất nước ta xác nhận và khẳng định những bước tiến của Việt Nam trong công cuộc đổi mới. Có thể nói, sự gặp gỡ, sự thống nhất và sự kết hợp hài hòa, đồng thuận giữa ý Đảng với lòng dân vừa là đặc điểm nổi bật vừa là điều kiện quan trọng, đồng thời cũng là nhân tố bảo đảm bền vững, thực chất cho những thành tựu và triển vọng của đổi mới, của phát triển ở nước ta. Nhờ đó, trong suốt 30 năm đổi mới, chúng ta luôn giữ vững ổn định chính trị - xã hội, kinh tế tăng trưởng, từng bước thực hiện công bằng xã hội, đại đoàn kết dân tộc được phát huy, tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh; đường lối đối ngoại của Đảng và chính sách ngoại giao của Nhà nước vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển đã phát huy tác dụng, nâng cao vị thế, uy tín và ảnh hưởng của Việt Nam trên trường quốc tế. Đó là sức mạnh tổng hợp được tạo ra từ nội lực kết hợp với ngoại lực để phát triển tiềm lực, nuôi dưỡng tiềm năng, nhất là tiềm năng sáng tạo của nhân dân, cho ta sự vững tin vào triển vọng của đổi mới, dân tộc và con người Việt Nam trong thời kỳ mới.

Cũng như các Đại hội Đảng của thời kỳ đổi mới, khởi đầu từ đột phá tư duy, khai mở con đường đổi mới của Đại hội VI (tháng 12-1986), Đại hội XII đánh dấu một bước trưởng thành mới về tư duy lý luận của Đảng, từ thực tiễn đổi mới và hội nhập quốc tế, từ những kinh nghiệm đã tích lũy được, Đảng ta đã tổng kết và nâng lên thành lý luận, xác định phương hướng và những nhiệm vụ cần giải quyết, đưa đất nước phát triển trong thời kỳ mới.

Các Dự thảo văn kiện Đại hội XII được chuẩn bị từ sớm và rất công phu, được toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, cùng đồng bào ta ở nước ngoài đóng góp nhiều ý kiến xây dựng đầy trách nhiệm và tâm huyết. Dự thảo văn kiện Đại hội XII đề cập nhiều vấn đề, trong đó vấn đề xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, nêu cao quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, làm cho Đảng thật sự trong sạch vững mạnh, ngang tầm nhiệm vụ, mãi mãi xứng đáng với niềm tin cậy của nhân dân,… được đặt lên hàng đầu.

Thấm nhuần sâu sắc tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đặc biệt trong Di chúc, phải dựa vào dân để xây dựng Đảng, củng cố vững chắc mối liên hệ máu thịt giữa Đảng với dân, Đảng ta đã nêu cao dũng khí tự phê bình và phê bình; nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật để tự ý thức rằng, trong những nguyên nhân dẫn đến những hạn chế và yếu kém thì nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Một số mục tiêu và chỉ tiêu phát triển đã không đạt được, đấu tranh chống lãng nguyên nhân chủ quan là chủ yếu phí và tham nhũng chưa có chuyển biến rõ rệt, việc đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống mà Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) nêu ra chưa đạt được yêu cầu như mong muốn. Đảng thẳng thắn nêu rõ “Đảng chưa thật sự trong sạch vững mạnh”. Vì lẽ đó, Đại hội XII đặc biệt nhấn mạnh công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng, coi đó là nhiệm vụ hàng đầu, là đòi hỏi bức xúc của Đảng và của toàn dân. Xây dựng Đảng đã từ lâu được xác định là khâu then chốt để thúc đẩy, phát triển kinh tế là trung tâm, xây dựng phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, đồng thời củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Giờ đây, xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tạo chuyển biến thực sự trong công tác Đảng, làm cho Đảng thực sự trong sạch vững mạnh là vấn đề hàng đầu, xuyên suốt của đổi mới chính trị và hệ thống chính trị. Việc đưa vấn đề xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh lên ở vị trí đầu tiên trong nội dung chủ đề Đại hội XII có ý nghĩa như một tuyên bố chính trị, một cam kết đạo đức và văn hóa, một thông điệp phát triển mà Đại hội nêu ra với toàn thể đội ngũ 4,5 triệu đảng viên, với toàn thể nhân dân tin yêu Đảng và đặt nhiều kỳ vọng vào Đảng của mình. Ba mươi năm về trước, khi công cuộc đổi mới vừa bắt đầu, đột phá tư duy, đột phá kinh tế với chính sách và động lực khoán, với quyết tâm xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu, phương thức phân phối bình quân, bao cấp để đi vào kinh tế thị trường đã nhanh chóng tạo ra khởi sắc cho phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta. Ngày nay bên cạnh những đột phá về kinh tế vẫn phải tiếp tục, nhất là đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, tái cấu trúc nền kinh tế, vượt qua các “điểm nghẽn” của phát triển: thể chế, nhất là thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hạ tầng kỹ thuật - công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực, đã đến lúc phải đẩy mạnh đổi mới chính trị đồng bộ với đổi mới kinh tế, đặc biệt là đổi mới quan niệm, nội dung, phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, coi đây là khâu đột phá nhằm tạo ra chất lượng mới về năng lực, bản lĩnh cầm quyền của Đảng. Hiến pháp năm 2013 đã thể chế hóa quyền lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và xã hội, đã đưa ra một chế định pháp lý rằng, “Đảng chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình”. Từ Đại hội XII, quyết tâm chính trị, trách nhiệm pháp lý của Đảng sẽ phải biến thành hành động, kết quả và chất lượng. Tất cả vì quyền sống, quyền tự do, quyền thụ hưởng hạnh phúc của nhân dân. Của dân, do dân và vì dân - đó không chỉ là thuộc tính bản chất của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà còn là trách nhiệm lịch sử, là mối quan tâm thường trực của Đảng khi thực hiện sứ mệnh vẻ vang nhưng rất nặng nề của mình trước đất nước, dân tộc và nhân dân.

Thực tiễn và kinh nghiệm của 30 năm đổi mới đã cho thấy, tìm đúng đột phá về kinh tế là vô cùng quan trọng, nhưng thực hiện thành công đột phá kinh tế cũng vô cùng khó khăn và phức tạp. Đột phá về chính trị còn quan trọng hơn nhiều và thực hiện thành công đột phá về chính trị cũng khó khăn, phức tạp gấp bội phần, do tính đặc thù về vai trò của chính trị quy định, do tác động khách quan và chủ quan của chính trị và đời sống chính trị chi phối. Ý thức rõ về vấn đề trên, Đảng ta đặt lên hàng đầu yêu cầu tự chỉnh đốn, tự đổi mới, làm cho Đảng thực sự trong sạch vững mạnh. Như vậy, Đảng mới nâng cao được năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và bản lĩnh cầm quyền sao cho ngang tầm nhiệm vụ, có uy tín và ảnh hưởng sâu rộng trong dân.

Lòng dân, sức dân, sự ủng hộ, tin cậy, giúp đỡ và bảo vệ của dân là nền tảng sức mạnh của Đảng, là bảo đảm sâu xa, bền vững nhất cho Đảng thực hiện thành công những đổi mới và đột phá về chính trị.

2. Nội dung và những giải pháp chủ yếu để xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh

Lâu nay, công tác xây dựng Đảng luôn được Đảng ta quan tâm thường xuyên, coi đó là một nhiệm vụ trọng yếu trong xây dựng và củng cố sự bền vững của chế độ, của chính thể.

Trong những nguyên tắc của đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc chính trị, nhất là trong điều kiện lịch sử của nước ta - Đảng Cộng sản lãnh đạo và duy nhất cầm quyền. Có thể nói tới những nguyên tắc nền tảng sau đây:

- Kiên trì sự lựa chọn con đường xã hội chủ nghĩa của nước ta. Kiên định thực hiện lý tưởng và mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Đây không chỉ là mục tiêu mà còn là phương thức phát triển của cách mạng nước ta trong thời kỳ mới - thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa.

- Xác lập vững chắc và thực hiện nhất quán nền tảng tư tưởng của Đảng và lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm kim chỉ nam cho mọi hành động của cách mạng nước ta.

- Giữ vững vai trò lãnh đạo và địa vị cầm quyền của Đảng. Muốn vậy, phải làm cho Đảng thực sự trong sạch vững mạnh, xứng đáng là một Đảng cách mạng chân chính, nâng cao được năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trên cơ sở thống nhất tư tưởng và hành động của toàn Đảng, giữ vững và phát huy truyền thống quý báu của Đảng là đoàn kết và mối liên hệ mật thiết giữa Đảng với dân. Thực hiện những nguyên tắc nền tảng đó, tất yếu phải coi trọng nội dung toàn diện về xây dựng Đảng.

Trải qua các thời kỳ cách mạng, qua các kỳ Đại hội Đảng, Đảng ta luôn chú trọng công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức.

Kinh nghiệm lịch sử đã cho thấy, xây dựng Đảng về chính trị làm cho Đảng có đường lối chính trị đúng đắn, sáng suốt, luôn giữ vững phương hướng chính trị khi thực thi sứ mệnh lãnh đạo và cầm quyền. Đây là đòi hỏi, là yêu cầu tối quan trọng. Sự thành công hay thất bại của đất nước trước hết phụ thuộc vào đường lối và phương hướng chính trị của Đảng đúng hay sai, kiên định vững vàng trước mọi thử thách, bước ngoặt hay dao động, chệch hướng. Lênin đã từng nói, với một đảng lãnh đạo, sai lầm về đường lối, về phương hướng là nguy hiểm nhất, nó dẫn đảng tới chỗ thất bại, giống như một sai lầm tự sát, tự phá hủy. Bài học đổ vỡ và thất bại của Đảng Cộng sản Liên Xô làm tan rã thể chế, mất vai trò cầm quyền, làm tan vỡ cả hệ thống xã hội chủ nghĩa, dù tính đến nay đã trôi qua hơn hai thập kỷ nhưng vẫn còn nguyên tính thời sự và ý nghĩa cảnh báo.

Xây dựng Đảng về tư tưởng, đặc biệt là nêu cao vai trò tiên phong của Đảng về lý luận cũng có tầm quan trọng bởi lý luận là cốt lõi của tư tưởng. Lý luận tiên tiến, khoa học, cách mạng và hiện đại sẽ dẫn dắt xã hội và thúc đẩy cả phong trào. Lý luận lạc hậu, giáo điều, xơ cứng sẽ không những không theo kịp thực tiễn, không trả lời đúng yêu cầu của thực tiễn, mà còn cản trở sự phát triển của thực tiễn, bị thực tiễn vượt qua. Đổi mới, mở cửa và hội nhập đặt ra nhiều vấn đề mới, xuất hiện nhiều tình huống phức tạp, đòi hỏi Đảng phải thường xuyên đổi mới tư duy, có nhận thức lý luận mới có sự trưởng thành vượt bậc về tiềm lực trí tuệ, tư tưởng, lý luận. Đổi mới vừa là cơ hội cho sự trưởng thành vừa đặt ra thách thức đối với Đảng trên lĩnh vực tư tưởng lý luận, nhất là khả năng sáng tạo, vượt qua giáo điều cũ đồng thời phòng tránh rơi vào giáo điều mới. Kinh nghiệm cũng cho thấy, trình độ tư tưởng lý luận của Đảng vừa là cơ sở để Đảng có đường lối, phương hướng chính trị đúng, không phạm sai lầm về nguyên tắc, vừa là điều kiện để thống nhất nhận thức, thống nhất tư tưởng, ý chí và hành động trong Đảng, củng cố niềm tin trong dân, tránh cho Đảng rơi vào sự phân liệt về tư tưởng - nguy cơ dẫn tới phân liệt về tổ chức.

Xây dựng Đảng về tổ chức là vấn đề hệ trọng, sống còn của Đảng bởi Đảng là một tổ chức chiến đấu, Đảng cách mạng là một Đảng hành động theo lý tưởng, mục tiêu đã vạch ra trong Cương lĩnh. Các nhà sáng lập Đảng Cộng sản, từ Mác - Ăngghen, Lênin đến Hồ Chí Minh đều đã từng nhấn mạnh, Đảng là đội tiên phong, có tổ chức chặt chẽ của giai cấp công nhân, của dân tộc, có kỷ luật nghiêm minh, có nguyên tắc tập trung dân chủ, khi hành động thì muôn người như một người.

Nếu Đảng rơi vào tình trạng suy yếu, rệu rã về tổ chức, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ hay dân chủ tập trung (như Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh) thì Đảng mất sức chiến đấu, không còn là một Đảng hành động, mà chỉ là một “câu lạc bộ” bàn suông, hỗn loạn như tình hình đã xảy ra với Đảng Cộng sản Liên Xô ở thời điểm tan rã. Để xây dựng Đảng từ trung ương tới cơ sở, phải nêu cao trách nhiệm của các cơ quan lãnh đạo, đặc biệt ở bộ phận đầu não. Cùng với việc nâng cao chất lượng của tổ chức, bộ máy là chất lượng của thể chế, nhất là điều lệ Đảng - bộ luật tối cao trong Đảng, chất lượng của đội ngũ đảng viên, đặc biệt là chất lượng cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra của các cấp ủy và người đứng đầu cấp ủy cũng cần phải được tăng cường.

Sức mạnh của tổ chức là sức mạnh của việc thực hiện và kiểm tra việc thực hiện Cương lĩnh, đường lối, nghị quyết của Đảng sao cho tư tưởng, đường lối của Đảng đi vào cuộc sống, được thể chế hóa kịp thời, được tổ chức chỉ đạo thực hiện sát sao, nghiêm túc, đem lại hiệu quả rõ rệt chứ không phải là những lời nói suông, làm mất tác dụng. Sức mạnh của tổ chức đòi hỏi Đảng phải nêu cao tinh thần tự phê bình và phê bình mà theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đó là cách tốt nhất làm cho Đảng phát triển, trưởng thành, có sinh khí, có sức sống. Đó cũng là tính Đảng, tính chiến đấu của Đảng cách mạng.

Trải qua lịch sử hơn 80 năm, trong đó đã có hơn 70 năm liên tục cầm quyền đã nêu cao truyền thống đoàn kết, Đảng ta đã không phạm sai lầm về đường lối, quan điểm và phương hướng, không để xảy ra sự chia rẽ, phân liệt về tổ chức. Đó là điều rất đáng tự hào, là nguyên nhân dẫn tới thắng lợi của cách mạng. Ngày nay, trước yêu cầu mới, tình hình mới, Đảng phải ra sức phát huy và bảo vệ các giá trị quý báu đó. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức phải được bảo đảm từ hai nhân tố quan trọng khác, đó là đạo đức và văn hóa. Đạo đức cách mạng cần - kiệm - liêm - chính, chí công, vô tư cùng với văn hóa chính trị trong Đảng, của Đảng Cộng sản cầm quyền là điều không thể thiếu, không thể yếu để làm cho Đảng trong sạch và vững mạnh. Nước ta đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đang phát triển mạnh mẽ nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đất nước trong tiến trình đổi mới đang dần hội nhập sâu rộng vào đời sống quốc tế. Đảng lãnh đạo và cầm quyền trong điều kiện kinh tế thị trường mà những tác động mặt trái và hệ lụy xã hội của nó sẽ bộc lộ ngày một gay gắt, trong điều kiện dân chủ hóa ngày càng một mở rộng và Nhà nước pháp quyền ngày càng hoàn thiện với tinh thần thượng tôn pháp luật, mọi hoạt động của Đảng phải phù hợp với Hiến pháp và pháp luật (hợp hiến, hợp pháp)… thì công tác xây dựng Đảng về đạo đức và văn hóa càng phải được chú trọng và đề cao. Vấn đề xây dựng Đảng theo tinh thần Văn kiện và Nghị quyết Đại hội XII là như vậy. Đây là những điểm mới trong nhận thức lý luận về Đảng cầm quyền và trong xây dựng Đảng của Đảng ta hiện nay.

Tình trạng suy thoái ở một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, kéo theo sự suy đồi đạo đức xã hội, hiện tượng vô cảm, lẩn tránh trách nhiệm và nghĩa vụ, sự phát triển đến mức trầm trọng chủ nghĩa cá nhân vụ lợi, vị kỷ, đề cao vật chất tiền bạc, coi thường các giá trị đạo đức, văn hóa dân tộc và truyền thống… còn tồn tại là do nhiều nguyên nhân, trong đó không thể không nói tới nguyên nhân về sự xem nhẹ hoặc không có ý thức đầy đủ đối với công tác xây dựng Đảng về đạo đức và văn hóa. Khuyết điểm này đã được Đảng nghiêm túc chỉ ra, Đại hội XII đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng phải xây dựng Đảng về đạo đức, xây dựng văn hóa trong Đảng, nhất là xây dựng văn hóa chính trị của Đảng cầm quyền.

Như vậy, nội dung toàn diện về xây dựng Đảng đã có những nhận thức mới. Đạo đức của cán bộ đảng viên và đạo đức trong toàn Đảng là những giá trị và sức mạnh tinh thần bảo đảm cho chính trị, tư tưởng, tổ chức của Đảng không chỉ đúng đắn mà còn trong sạch, không chỉ có tính khoa học mà còn có tính cách mạng, không chỉ là sức mạnh của lý trí mà còn là tình cảm cách mạng, là niềm tin, là đạo đức, đạo lý.

Tất cả quy tụ lại là trí tuệ khoa học, bản lĩnh chính trị, đạo đức lối sống trung thực, khiêm tốn, giản dị, liêm khiết, công tâm chính trực, vì dân, hy sinh, gương mẫu để tận tụy phục vụ nhân dân, làm công bộc đầy tớ trung thành, tận tụy vì dân, để dân tin và dân theo. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn, gương mẫu là cách lãnh đạo tốt nhất, một tấm gương sáng còn quý hơn hàng trăm bài diễn văn. Đó là sức mạnh, có tác dụng và hiệu ứng rộng lớn trong Đảng. Đạo đức phải được thực hành trong lối sống, đạo đức là gốc của nhân cách, là cốt lõi của văn hóa. Đó là thực hành “tận trung với nước, tận hiếu với dân; là tôn trọng, kính trọng, lễ phép với nhân dân”, “dĩ công vi thượng”, “quang minh chính đại”, phải phê phán và lên án thái độ coi thường nhân dân, miệng nói vì dân mà việc làm và hành vi lại đi ngược, thậm chí xâm phạm vào quyền lợi của dân. Trong Đảng không chỉ cần phê phán, ngăn chặn và đẩy lùi mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa cá nhân, mà còn phải nêu cao tính trung thực, phê phán và loại bỏ tính giả dối, đạo đức giả, thậm chí cả những “giả chính trị”, “giả khoa học”, “giả cách mạng” bởi đó không chỉ là những biểu hiện của sự suy thoái mà còn là biểu hiện của sự tha hóa, biến chất. Muốn phòng chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, không chỉ cần chú trọng giáo dục chính trị mà còn phải đặc biệt chú trọng việc thực hành đạo đức và văn hóa trong Đảng.

Xây dựng Đảng về đạo đức, về văn hóa là phải làm cho đạo đức và văn hóa trở thành những chuẩn mực, những giá trị trong Đảng, trong sinh hoạt Đảng, trong từng tổ chức Đảng và trong lối sống hằng ngày của cán bộ đảng viên. Càng ở cương vị, chức vụ cao càng phải nêu gương về đạo đức và văn hóa trong cách ứng xử, giao tiếp với đảng viên và nhân dân. Hơn nữa, không chỉ động viên, khích lệ sự nêu gương mà còn cần có quy chế, chế tài để những yêu cầu về đạo đức và văn hóa trong Đảng bắt buộc phải được thực hiện, được đánh giá, được kiểm tra, nhất là đánh giá, kiểm tra, phẩm bình từ phía người dân.

Xây dựng Đảng về đạo đức và văn hóa trong sự thống nhất và gắn liền với xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức, mục đích là tạo ra những chuyển biến thực sự, thực chất trong chất lượng của Đảng, của từng tổ chức cơ sở Đảng và từng đảng viên, trước hết là các đảng viên ở cương vị lãnh đạo từ thấp đến cao.

Với sức mạnh tổng hợp đó, với lực đẩy của đạo đức và văn hóa hướng vào sự phát triển tốt đẹp, đồng thời là “cái phanh hãm”, “những con đê, con đập” ngăn chặn những cái xấu, cái ác, cái tầm thường, giả dối đang len lỏi và thâm nhập đời sống và các mối quan hệ từ trong Đảng tới ngoài xã hội thì mới có bảo đảm thực chất cho Đảng trong sạch vững mạnh. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ phải thực hành dân chủ rộng rãi để tẩy trừ quan liêu, phải dùng đạo đức và văn hóa để chống thói phù phiếm, xa xỉ, tham nhũng, lãng phí; tham lam là một điều rất đáng xấu hổ, cho nên phải giáo dục cho đảng viên dũng khí từ bỏ tính tham, lòng tham, dũng khí đứng ngoài vòng danh lợi; phải quét sạch chủ nghĩa cá nhân. Có thể nói, xây dựng Đảng về đạo đức, về văn hóa là giải pháp mang tính chiến lược lâu dài, đồng thời là khâu đột phá trong xây dựng Đảng, gắn liền xây dựng với chỉnh đốn Đảng, là chìa khóa để giải quyết vấn đề Đảng trong sạch, vững mạnh.

Để Nghị quyết Đại hội XII nhanh chóng đi vào cuộc sống, biến quyết tâm chính trị thành hành động cách mạng, củng cố, tăng cường niềm tin của đảng viên và nhân dân với Đảng, thì cùng với việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế, ra sức đổi mới chính trị và hệ thống chính trị đồng bộ với đổi mới kinh tế, còn cần phải triển khai mạnh mẽ, sâu rộng, bền bỉ việc xây dựng Đảng về đạo đức, về văn hóa theo tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, đặc biệt chú trọng giáo dục liêm sỉ, nhân phẩm, danh dự trong Đảng, xây dựng bộ luật đạo đức xã hội và hệ thống quy phạm đạo đức trong Đảng, thực hành đạo đức lối sống theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, làm cho Đảng thực sự là đạo đức, là văn minh, là Đảng cách mạng, chân chính, xứng đáng với sự tin yêu của nhân dân.

GS. TS. Hoàng Chí Bảo

Hội đồng Lý luận Trung ương

(Theo Tạp chí Nhịp cầu Tri thức)